Okazje dnia

sobota, 17 grudnia 2016

Zasady pisowni i edycji


Publikujesz? Zadbaj wiec o poprawność edycyjną i w pisowni. Każdy z nas popełnia błędy, zwłaszcza w mowie i w swobodnych wypowiedziach w Internecie, zwłaszcza w szybkich formach jak wpisy i komentarze. Dziś tak się spieszymy - ze szkodą dla jakości... Osobnym obszernym zagadnieniem jest dobra polszczyzna.
Jednak, gdy publikujemy artykuł, a jeszcze bardziej książkę, okażmy większy szacunek dla czytelnika i dla swego dobrego imienia jako autora.
Jako inżynier nie odebrałem w tym zakresie wykształcenia poza szkolnym, ale jestem dość wrażliwy na te sprawy, stąd ta notatka, która i mnie posłuży czasem jako pomoc. A i tak zapewne nie ustrzegę się błędów, zwłaszcza wynikających z możliwego niedokładnego przeniesienia treści ze źródła poniższych porad (źródło podaję w stopce), a także ze względu na pewną niedoskonałość tutejszego edytora. Ale i źródło nie uniknęło błędów :) - postarałem się poprawić te, które zauważyłem. Dziś tylko o podzagadnieniu jak w tytule.
1. Brak polskiej czcionki, z polskimi znakami.
A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają - wszyscy znamy te słowa Mikołaja Reja. Jesteśmy Polakami - naszym obowiązkiem jest kultywowanie tradycji i stosowanie prawidłowej pisowni polskich znaków. W przypadku braku stosowania znaków z ogonkami i innymi znakami diakrytycznymi często usprawiedliwiamy się brakiem polskiej klawiatury na obcojęzycznym systemie. Nie jest to żadne usprawiedliwienie - instalacja polskiej klawiatury jest dziecinnie prosta i sprowadza się do kilku kroków. Tutaj znajdziemy prosty opis z obrazkami dla systemu Windows. (link is external). Jeśli mamy inny system? Każdy wie co to jest wyszukiwarka - są na ten temat setki artykułów. Nie usprawiedliwiajmy się lenistwem. Co po zainstalowaniu? Nadal walka z lenistwem - wyrobienie przyzwyczajenia i nawyku do wpisywania tych polskich znaków.
2. Stawianie spacji gdzie tylko się da:
  • przed przecinkami, kropkami, dwukropkami, wykrzyknikami, pytajnikami,
  • po nawiasie otwierającym i przed zamykającym,
  • na początku akapitu,
  • po cudzysłowie otwierającym i przed zamykającym,
  • przed oznaczeniem przypisów,
  • po oznaczeniu przypisów (przed kropką kończącą zdanie),
Wszystko to bardzo rażące błędy. Koniecznie ich unikajmy!
3. Używanie klawisza <ENTER> pod koniec każdej linii tekstu. To zadziwiający błąd. Piszący nie dowierza komputerowi i gdy dochodzi do końca linii, używa tego klawisza (jak w maszynie do pisania). A przecież <ENTER> winien być używany wyłącznie na końcu akapitu.
4. Używanie kreski ukośnej - "/" - zamiast nawiasu, cudzysłowu. Nawet większość maszyn do pisania ma znaki nawiasów, cudzysłowu, a co dopiero komputer! Nie ma powodu, by używać niewłaściwego, a tym bardziej niejednoznacznego, znaku.
5. Zamykanie drugą kropką zdania kończącego się skrótowcem z kropką - (itd..). Jest to błąd.
6. Używanie podwójnych spacji (do „porządkowania” tekstu?). Jedna spacja zdecydowanie wystarczy. Dwie zniekształcają później łamanie tekstu – powodują powsta­wanie nieoczekiwanych „dziur”.
7. Jednoczesne używanie cudzysłowów i kursywy. Albo jedno, albo drugie. Cudzysłowu można użyć przy kursywie tylko wtedy, gdy występuje wewnątrz cytowanego tekstu, ale nie dla oznaczenia samego cytatu.
8. Używanie cudzysłowu w połączeniu ze zwrotem „tak zwany” (tzw. „bohater”). Albo jedno, albo drugie.
9. Używanie kropki na końcu tytułów i śródtytułów. W tytułach naszych wpisów czy komentarzy nie używamy kropek. To samo zobaczymy w książkach.
10. Używanie >> zamiast » i << zamiast «. Pierwszy znak uzyskuje się, przy wciśniętym klawiszu ALT, wystukując z klawiatury numerycznej 175, drugi – 174.
11. Stawianie cudzysłowu po kropce kończącej przytaczany tekst. Powinien być stawiany przed. Kropka zawsze zamyka zdanie, nie cudzysłów.
12. Używanie wielkich liter (wersalików) do tytułów (np. TYTUŁ). Jest to błąd.
13. Stawianie kropek lub spacji w środku skrótowców, na przykład: i.t.p., albo używanie w nich kreski ukośnej: w/w, w/g. Błąd.
14. Używanie ukośnej kreski w skrótach (Brześć n/Bugiem, o/Wrocław). Winno być: Brześć nad Bugiem, Oddział Wrocław lub o. Wrocław).
15. „Uzupełnianie” końcówkami liczebników porządkowych, np. 5-tego, 90-tych, 121-szy, 2-gi, plan 6-cio letni. W języku polskim obowiązuje zasada oznaczania takich liczebników jedynie kropką. Powyższe przykłady powinny być więc zapisane: 5., 90., 121., 2., plan 6-letni (lub – lepiej: sześcioletni). Nie stawia się kropek przy zapisie godzin i lat albo wówczas, gdy jasne jest, że mamy do czynienia z liczebnikiem porządkowym (5 pułk).
16. Stawianie kropki (w środku zdania) po liczebnikach głównych (Było 20. kur). Błąd.
17. Stawianie kropki po cyfrach rzymskich (wiek XIX.). Błąd. Wyjątkiem jest, oczywiście, koniec zdania.
18. Pomijanie kropki w niektórych skrótowcach (m.in.). Błąd.
19. Dzielenie przecinkiem zwrotów „zwłaszcza że”, „mimo że”, „tym bardziej że”, „tyle że”. W tym wypadku „że” wcale nie sygnalizuje konieczności użycia przecinka. Przecinki stawiamy przed tymi zwrotami.
20. Sklejanie pierwszych liter imion z nazwiskami (np. J.Kowalski) oraz sklejanie cyfr roku z literą „r” (np. 1999r.) i opuszczanie kropki (np. 1999 r). Najczęściej kropka bywa opuszczana przez piszących, gdy zaraz po niej wystąpić ma przecinek (np. 1999 r, po którym...). Autorzy obawiają się bezpośred­niego sąsiedztwa kropki i przecinka, pomijają więc kropkę.
21. Sklejanie skrótów „tys.”, „mln”, „m”, „cm”, „km”, „g”, „kg” z poprze­dzającymi je cyframi (100m). Błąd.
22. Poprzedzanie „itd.” i „itp.” przecinkiem (...gazety, książki, itd.). Błąd.
23. Poprzedzanie przecinkiem nawiasu [... mimo że była mała, (2 cm) to groziła...]. Przecinek, jeżeli konieczny, występuje po nawiasie zamykającym.
24. Oddzielanie przecinkiem dat od reszty zdania [14 marca 1687 roku, Jakub II wydał...]. Ta dziwaczna maniera występuje coraz częściej.
25. Używanie wykrzyknika z pytajnikiem lub samego pytajnika w funkcji wykrzyk­nika. To błąd!?
26. Używanie średnika zamiast dwukropka (w zebraniu uczestniczyli; Piotrowski, Kowalski...). Błąd.
27. Nadużywanie średnika. W większości wypadków, kiedy piszący używają średnika, wystarczy słabszy odeń znak interpunkcyjny: przecinek. Rola średnika jest przez wiele osób źle rozumiana.
28. Brak spacji przed nowymi zdaniami, brak spacji po przecinkach w zdaniach wielokrotnie złożonych, brak spacji przed nawiasem otwierającym, po zamykającym. To dość rażące błędy. Takie teksty bardzo ciężko się czyta. Przykład: Podaję przykład,który(dość dobrze)obrazuje błąd.Takie teksty fatalnie się czyta.
______________________________________________________
Źródło: http://niepoprawni.pl/przewodnik/zasady-pisowni. A pierwotny poradnik (nieco szerszy, zawierający też opis najczęstszych błędów językowych) znajdziesz tutaj http://www.wydawnictwo-lena.pl/poradnik.html Opr. Leszek Korolkiewicz

Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza

Dziękuję za komentarz, odpowiadam okresowo. Mój komunikator: http://bit.ly/ToJestWOW